2. ทำไมต้อง ?มูลนิธิชุมชน? หรือ ?กองทุนสุขภาวะ?

จากที่กล่าวว่า เขตทวีวัฒนามีเป้าหมายที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาวเขตทวีวัฒนาให้อยู่เย็นเป็นสุข โดยผ่านกลไกกองทุนสุขภาวะที่กำลังร่วมกันสร้าง ดังนั้น การที่จะทำให้หลาย ๆ ภาคส่วนเข้าใจว่า กลไกดังกล่าวจะทำให้เกิดความอยู่ดีมีสุขของชาวเขตทวีวัฒนาได้อย่างไร จำเป็นต้องใช้ตัวจุดประเด็น ซึ่งก็คือ ?กระบวนการค้นหาประเด็นร่วมของพื้นที่? ที่กล่าวถึงแล้วในตอนที่ 1

ในส่วนของ ?กระบวนการค้นหาประเด็นร่วมของพื้นที่? ที่ใช้เป็นตัวจุดประกายนั้นยังไม่ยากเท่ากับคำถามที่ว่า ทำไมต้อง ?มูลนิธิชุมชน? หรือ ?กองทุนสุขภาวะ? เป็นอย่างอื่นได้หรือไม่ จากประสบการณ์การดำเนินงาน 1 ปีที่ผ่านมา อาจจะยังไม่สามารถให้ความชัดเจนได้มากนัก แต่ก็สามารถกล่าวได้ว่า ที่ผ่านมานั้น ในแต่ละพื้นที่แทบทุกแห่งบนโลกใบนี้ มีรูปแบบการช่วยเหลือเกื้อกูลกันอยู่แล้ว และหากจำกัดพื้นที่เฉพาะในบริบทสังคมประเทศไทยก็ยิ่งพบว่า เรามีการเกื้อกูล แบ่งปัน และการช่วยเหลือกันอยู่แล้วผ่านรูปแบบต่าง ๆ เช่น การช่วยเหลือคนทั้ง 8 ประเภทของศาสนาอิสลามผ่านกองทุนซะกาต หรือการช่วยเหลือในบริบทคนทวีวัฒนาในอดีตที่มีพื้นที่ทำการเกษตรอยู่มาก ก็ผ่านการเอาแรงด้านการเกษตร เป็นต้น ซึ่ง ?กองทุนสุขภาวะกรุงเทพ? และ ?กองทุนสุขภาวะระดับเขต? จะช่วยเป็นกลไกการรวมตัวของคนที่มีจิตอาสาในกรุงเทพฯ ที่สามารถรวมตัวกันได้หลากหลายรูปแบบ อาทิ ?ชมรม? ?กลุ่ม? ?สมาคม? หรือ ?มูลนิธิ? แต่มิได้หมายความว่า ?ชมรม? หรือกลไกเชื่อมประสานเหล่านี้ จะทำหน้าที่บริหารจัดการแทนรัฐ ในทางตรงกันข้าม จะช่วยให้หน่วยงานต่าง ๆ ที่ทำงานได้ทำงานตรงความต้องการของท้องถิ่นมากขึ้น

?กองทุนสุขภาวะ? จะเอื้อให้ประชาชนได้ร่วมบริหารจัดการ ร่วมระดมทุน ร่วมจัดการ ร่วมจัดสรรทุนเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน ทั้งนี้ทุกภาคส่วนในสังคม ได้แก่ ภาคประชาชน ภาคธุรกิจ ภาครัฐทั้งส่วนกลางและท้องถิ่น ถือเป็นส่วนสำคัญในการร่วมบริหารจัดการ ร่วมระดมทุน รวมถึงเป็นผู้สนับสนุนทุน โดยสามารถให้มากกว่าทุนที่เป็นตัวเงิน ซึ่งอาจจะเป็นการให้แรงงาน การเข้ามาเป็นอาสาสมัคร และการให้ทรัพยากรอื่น ๆ ตามกำลังความสามารถ

?กองทุนสุขภาวะ? สามารถช่วยเหลือสังคมได้มากเป็นพิเศษ เพราะเป็นองค์กรที่มาจากกลไกที่ระดมความพยายาม ระดมทรัพยากร ซึ่งทรัพยากรส่วนใหญ่มาจากคนในชุมชนและสังคมท้องถิ่น โดยทรัพยากรส่วนหนึ่งก็คือ การมีจิตอาสาและเป็นอาสาสมัคร ได้แก่ การให้เวลา ให้ความคิด ให้ความพยายาม และการพึ่งพากันบนฐานของศักยภาพของตนเอง ชุมชน และสังคม ซึ่งแนวคิดดังกล่าวมีความสอดคล้องกับหลักการวิถีเศรษฐกิจพอเพียง กล่าวคือ การสอนให้ทุกคน ทุกครอบครัว ทุกองค์กรอยู่ในโลกปัจจุบันอย่างมีสติ มีปัญญา รู้เท่าทันโลก รับผิดชอบ ทำทุกภารกิจอย่างพอดี พอประมาณ สมเหตุสมผล ไม่โลภเกินพอดี เพื่อเป็นภูมิคุ้มกันให้ตัวเอง ครอบครัว ชุมชน องค์กร และสังคม

?กองทุนสุขภาวะ? ตั้งอยู่บนฐานของ ?วิถีเศรษฐกิจพอเพียง? โดยแท้ เนื่องจาก ?กองทุนสุขภาวะ? เน้นการสร้างโอกาสให้ทุกคน ทุกครอบครัว ทุกชุมชน และทุกองค์กรได้มีโอกาสมีส่วนร่วมในการพัฒนาตนเองตามศักยภาพที่มีอยู่ ซึ่งไม่ได้หมายถึงการพัฒนาที่ต้องใช้เงินในการเพิ่มศักยภาพอย่างเดียว แต่หมายถึงการช่วยกันเชื่อมโยงในทุกมิติเพื่อการเพิ่มศักยภาพในทุกระดับ หรือกล่าวโดยรวมคือ การสร้างระบบเกื้อกูลช่วยเหลือกันและกัน หรือ ?ระบบภูมิคุ้มกันทางสังคม? (Social Safety Net) ร่วมกันนั่นเอง

ระบวนการทำงานในช่วงเริ่มต้นนั้นมีความยาก และทำให้เกิดความเหนื่อยล้า ท้อแท้ง่าย เนื่องจาก การพัฒนาที่ผ่านมาของประเทศได้เน้นการพัฒนาในด้านต่าง ๆ อย่างขาดสมดุล เน้นการเพิ่มรายได้ หรือการพัฒนาที่ต้องเห็น ?รูปธรรม? หรือ ?ต้นแบบ? ที่รวดเร็วและชัดเจน จึงทำให้การพัฒนาในแนวทางที่เน้นความ ?พอประมาณ? เน้น ?สมดุล? จึงกลายเป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะการพัฒนาที่มุ่งเน้นให้ ปัจเจก ครอบครัว ชุมชน องค์กร และสังคมเกิดความรัก ความไว้เนื้อเชื่อใจ ความหวงแหน และเห็นความสำคัญของสังคมท้องถิ่นร่วมกัน จนนำไปสู่ความสามารถในการจัดการ ?ทุน? ที่มีอยู่อย่างเต็มศักยภาพเพื่อรักษาไว้ให้ยั่งยืน