การก่อเกิด

ดังกล่าวข้างต้นแล้วว่าบางกอกฟอรั่มได้ดำเนินโครงการวิจัยและพัฒนามูลนิธิชุมชนกรุงเทพฯ เพื่อตั้งกองทุนสุขภาวะกรุงเทพฯ ช่วงระหว่าง พ.ศ. 2548 - 2549 มีเป้าหมายในการสนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรทุนของชุมชน เพื่อสร้างสุขภาวะให้เกิดขึ้นในชุมชน ต่อมาโครงการนี้ถูกต่อยอดด้วยโครงการสนับสนุนการก่อตั้งกองทุนสุขภาวะกรุงเทพฯ ที่ดำเนินงานระหว่าง พ.ศ. 2550-2551

การทำงานเคลื่อนไหวของภาคประชาชนในกรุงเทพฯ ภายใต้การสนับสนุนของโครงการดังกล่าวทั้ง 2 ช่วง ตลอดระยะเวลา 4 ปีนั้น ได้ค้นพบเครือข่ายทั้งเชิงประเด็นและเชิงพื้นที่ที่มุ่งมั่นทำงานบนพื้นที่ ตามประเด็นที่สนใจอยู่ทั่วกรุงเทพฯ ทำให้ความเชื่อเดิมที่ว่า สังคมเมืองเช่น กรุงเทพฯ หรือเมืองใหญ่ๆ ทั้งหลาย ที่ต่างคนต่างอยู่ ยากที่จะรวมตัวกันทำงานเพื่อส่วนรวมนั้น หากมองให้ลึกลงไปในแต่ละย่าน แต่ละท้องถิ่นของกรุงเทพฯ ก็พบว่า ย่านและท้องถิ่นเหล่านั้น ซึ่งเป็นหน่วยเล็กๆ ที่ประกอบกันขึ้นเป็นกรุงเทพฯ ด้วยบุคลิก จริต ที่ต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นย่านเมืองเก่ากลางพระนคร เช่น แพร่งภูธร บางลำพู หรือเขตชนบทรอบนอกของกรุงเทพฯ เช่น ชุมชนคลองทวีวัฒนา เขตหนองจอก ต่างมีชีวิต มีวิถีของตน มีปัญหาต้องข้ามผ่าน มีความสุขที่ร่วมแบ่งปันในถิ่นฐานย่านตนทั้งสิ้น

ในหลายๆ พื้นที่ย่อยของกรุงเทพฯ เหล่านี้ มักมีกลุ่มคนที่รักท้องถิ่น ต้องการรักษาวิถีชีวิตตนให้ดำรงไว้และดีขึ้น คนเหล่านี้ค้นพบว่า ซึ่งถึงที่สุดแล้ว การบรรลุถึงวิถีชีวิตที่ดีขึ้น ไม่สามารถกระทำแต่ลำพังได้ หากต้องร่วมมือกัน จากกลุ่มเล็กๆ มีปฏิบัติการในพื้นที่เล็กๆ จนเติบใหญ่เป็นเครือข่ายข้ามพื้นที่

เครือข่ายพลเมืองเปลี่ยนกรุงเทพฯ เพื่อขับเคลื่อนเชิงนโยบายนี้ ประกอบด้วยเครือข่ายที่หลากหลาย ครอบคลุมพื้นที่ทั่วกรุงเทพฯ เช่น เครือข่ายที่รวมกันเพื่อประสานทุนทางสังคมบริเวณชานเมืองกรุงเทพฯ, กลุ่มองค์กรด้านศาสนาหรือวัฒนธรรมท้องถิ่น และกลุ่มด้านการเกษตร, เครือข่ายสร้างสุขภาวะในเขตชุมชนเมือง ซึ่งมีทั้งเชิงพื้นที่และเชิงประเด็น, เครือข่ายสภาองค์กรชุมชน ที่มีเป้าหมายให้เกิดสภาองค์กรชุมชนครอบคลุมพื้นที่ทุกเขตทั่วทั้งกรุงเทพฯ, เครือข่ายธุรกิจเพื่อสังคม ซึ่งเป็นกลุ่มธุรกิจก้าวหน้า ที่มีความรับผิดชอบต่อสังคม และบางกอกฟอรั่ม ซึ่งเป็นองค์กรที่ขับเคลื่อนแนวคิดประชาสังคม และเผยแพร่เครื่องมือการทำงานใหม่ๆ เพื่อสนับสนุนการเติบโตของภาคประชาสังคม

นี่คือเส้นทางเดินจากปัจเจกที่รักถิ่นฐาน สู่ความเป็นพลเมืองที่มีจิตอาสา เข้ามากระทำการณ์เรื่องบ้านเรื่องเมือง โดยเริ่มจากการรวมตัวกันเป็นกลุ่มเป็นองค์กร เริ่มทำงานเพื่อส่วนรวมในย่าน ในท้องถิ่นเล็กๆ ของตน แล้วมารวมกันเป็นเครือข่าย ทั้งเชิงพื้นที่ และเชิงประเด็น ผ่านการทำกิจกรรมร่วมกัน ทำให้ได้มีโอกาสมาพูดคุยกัน เห็นความร่วมระหว่างกลุ่มก้อนของคนทำงานสาธารณะ จนเกิดเป็นเครือข่ายพลเมืองเปลี่ยนกรุงเทพฯ ขึ้น